De nieuwe advocaat draagt een hoofddoek

algemeen
42
19 mei '08
Rechten studeren is bijzonder populair onder allochtone studenten.

Rechten studeren is bijzonder populair onder allochtone studenten. Terwijl het totale aantal rechtenstudenten afneemt, komen er verhoudingsgewijs steeds meer allochtone studenten bij. Twaalf procent van de allochtone studenten doet een rechtenstudie, en dat aantal groeit jaarlijks met vijf procent.

Laila Berrich, advocaat bij NautaDutilh en bestuurslid van NMJ, heet iedereen welkom. Ze benadrukt hoe belangrijk het is om te netwerken, een bezigheid die Marokkaanse rechtenstudenten van huis uit niet kennen. Ze sluiten zich niet vaak bij een vereniging aan, zoals Ne­der­landse studenten. Als je niet buiten je eigen kring kijkt, is de boodschap van Ber­rich, dan kan je geen carrière maken. Om succesvol te worden, móét je die andere wereld in.

‘Mijn vader wilde graag dat ik rechten ging studeren,’ vertelt Hassane Ouled Ali, voorzitter van het NMJ. Een week voor de borrel bij Loyens & Loeff zitten we in een cafetaria vlak bij zijn kantoor. Ouled Ali werkt als advocaat bij de ING en reist het land door om te pleiten in aansprakelijkheidsverzekeringszaken. Ook in andere financiële kwesties (bank, effecten en ondernemingsrecht) verdedigt hij de belangen van de multinational. Tot twee jaar geleden was hij in dienst bij NautaDutilh, een van de meest gerenommeerde advocatenkantoren. Vroeger was dat een gesloten wit bolwerk, waar je als aankomend advocaat nauwelijks kans had als je niet deel uitmaakte van het old boys network.

Hassane Ouled Ali (37) is geboren in Ma­rok­ko en groeide op in Amsterdam in een gezin met tien kinderen. Zijn ouders waren analfabeet, zijn oudere broers gingen naar de lts. Schopte hij het zo ver door zijn doorzettingsvermogen? Want van een leien dakje ging het niet.

Zijn verhaal is in een aantal opzichten exemplarisch voor veel van zijn generatiegenoten. De vanzelfsprekendheid, bijvoorbeeld, waarmee Turkse en Marokkaanse leerlingen naar het vmbo of het lager onderwijs werden gestuurd. Ook Hassane kreeg een lts-advies, net als zijn oudere broer. Bij Hassane tekende zijn vader protest aan. Ook uit eigenbelang: als Hassane naar de mavo ging, redeneerde vader Ouled Ali, was er tenminste iemand die alle formulieren kon invullen. Resultaat: Hassane mocht toch naar de brugklas en als het goed ging daarna naar havo/vwo.


Ondanks zijn enorme plichtsbesef heeft Has­sa­ne wel eens overwogen op te houden met studeren. ‘Ik wilde ook lekker van het leven genieten, net als mijn vrienden die al aan het werk waren en relatief veel geld te besteden hadden.’ In 1995 studeerde hij toch af. Cum laude, in privaat- en staats- en bestuursrecht. Hij had een Nederlands paspoort en moest, in een van de laatste lichtingen, in militaire dienst. Verloren tijd – en toen hij was afgezwaaid, kwam hij moeilijk aan de slag, ondanks zijn prachtige cijferlijst. Terwijl zijn Neder­landse vrienden die net zesjes haalden, meteen een baan kregen.

In 1999, nadat hij een tijd bij een Marokkaanse advocaat had gewerkt, werd Hassane Ouled Ali voor al zijn gesappel beloond, toen hij werd aangenomen bij het toen nog witte bolwerk Nau­ta­Dutilh. Een internationaal commercieel kantoor met een grote reputatie. ‘Ik was gewaarschuwd dat er een aparte bedrijfscultuur was, er zouden veel in Leiden afgestudeerde juristen zitten. Maar ik heb er altijd met plezier gewerkt. Mijn Marokkaanse afkomst was geen probleem. Integendeel: mijn collega’s waren juist geïnteresseerd in de Ramadan en het Sui­ker­feest. Zelfs de pittige discussies over Pim For­tuyn en 9/11 waren prettig.’ Inmiddels werkt hij bij de ING. ‘Na zeven jaar keihard werken bij NautaDutilh stond ik stil bij mijn work/life balance en koos ik voor een wat rustiger baan.’

Uit deze klinkende namen blijkt hoe graag dit deel van het establishment de allochtone juristen ziet doorstoten. Hoe komt het dat het onvoldoende lukt?
‘Vaak denken ze: ik word toch niet aangenomen,’ vermoedt Els Unger, voormalig deken van de Orde van Advocaten en nu voorzitter van de commissie diversiteit van diezelfde orde. Voor de stap naar een groot kantoor heb je wel lef nodig, juist omdat het een wereld is die allochtone studenten totaal niet kennen. Al die deftige types in driedelig pak, bij wie het juristenvak van vader op zoon werd doorgegeven. Die lid van het corps waren en gewend zijn om te zuipen. ‘Ze zijn bang dat ze er niet passen, juist vanwege hun andere achtergrond. Of omdat ze bijvoorbeeld geen borrel drinken.’

Terwijl advocatuur zo’n aantrekkelijk beroep voor migranten is, weet Rachida Had­douch (32), advocate en NMJ-bestuurslid. Juist vanwege de status, de onafhankelijkheid en het goede inkomen is de studie onder migranten zo populair. Haddouch groeide op in Zwijn­drecht, een stad waar weinig Marokkanen woonden. ‘Achteraf gezien was dat misschien mijn redding. Ik weet niet wat er was gebeurd als ik in een zwarte wijk was opgegroeid.’ Toen haar beste vriendinnen naar het vwo gingen, was het voor haar vanzelfsprekend om mee te gaan. ‘Mijn vader wist niet precies wat ik deed, maar zolang ik naar school ging, was het goed.’ Ze koos niet alleen rechten, maar deed ook politicologie. Ze wilde onrecht gaan bestrijden, opkomen voor de zwakkeren.

Haar latere vriendin en collega Laila Berrich (33), die in Den Haag woonde, had een wat glamoureuzer beeld: Zij was vooral geïnspireerd door de tv-serie L.A. Law. ‘Ik ben het type van de girl power, ik vond het fantastisch, die flitsende vrouwen. Dat wilde ik ook wel.’ Ra­chi­da en Laila wilden graag op kamers toen ze aan hun studie begonnen. Geen sprake van, was de reactie van hun vaders. Marokkaanse meisjes mogen pas uit huis als ze gaan trouwen, er wordt van ze verwacht dat ze tot die tijd een kuis leven leiden. Toch kreeg Rachida het voor elkaar: ‘Zolang ik me netjes gedroeg, lieten mijn ouders me maar.’ Laila moest iets harder zeuren, maar uiteindelijk kreeg ze haar zin. Ze geniet zichtbaar bij de herinnering aan die eerste tijd op kamers. ‘Dat ik ’s avonds gewoon mijn jas kon pakken en wat kon gaan drinken, dat gaf me een groot gevoel van geluk. Ik wilde zo graag het leven ontdekken.’

Al deze advocaten zijn kinderen van ouders die hier als gastarbeider naartoe kwamen en die niet of nauwelijks scholing hadden. Vaders en moeders die vaak nauwelijks iets van het schoolsysteem begrepen. Grote gezinnen die weinig te besteden hadden: wie wilde studeren, moest aan het werk om zelf de kosten te kunnen betalen. De kloof met de verwende Ne­der­landse student is dus ongelofelijk groot.

Het gehele artikel is hier verder te lezen.
 

© MAROKKO.NL 2008
rechten ali oass hassane ouled ali loyens & loeff laila berrich
Log in met je MNL-ID
| wachtwoord vergeten?

Populaire tags
coronavirus
italië
rivm
griekenland
frankrijk
vluchtelingen
italie
utrecht
palestina
europa
atlasleeuwen
team marokko
frmf
casablanca
verenigde staten
golaso
politie
iran
eredivisie
turkije
syrië
hakim ziyech
caf
transfer talks
mohammed vi