'Reis naar Marokko wordt nachtmerrie'

algemeen
57
22 okt '08
Sinds enige tijd is er weer veel aandacht voor vrouwen die zonder paspoort zijn gedumpt in hun land van herkomst.
Een jaar of 12 was ze, net klaar met de lagere school. Samen met haar vader, moeder, drie broers en twee zussen ging Samira met vakantie naar Marokko.

De reis eindigde voor haar in een nachtmerrie. Haar drie broers keerden na de zomer gewoon terug naar hun huis in Alkmaar, Samira en haar twee zussen bleven achter bij oma in Marokko. Vader vond het veiliger om zijn dochters in zijn vaderland te laten opgroeien, ver van de verdorven invloeden van het Westen. Nooit kwamen de zussen meer terug in Nederland.

"Voor meisjes als Samira is de gedwongen terugkeer traumatisch", zegt cultureel antropologe Edien Bartels. "In het land van hun ouders kunnen ze hun draai niet vinden en vaak is de weg terug afgesloten." Bartels doet onderzoek onder tientallen kinderen die door hun vader werden achtergelaten in Marokko of die tegen hun zin met hun ouders remigreerden.

"Kinderen die de lagere school in Nederland hebben doorlopen en weg moeten, hebben veel aanpassingsproblemen", zegt Bartels. "Ze blijven zich een buitenstaander voelen. Ze gaan soms wel naar een middelbare school, maar het systeem is anders."

Ze spreken de taal niet goed, missen het buiten spelen, spelletjes, zwemmen. In de gesprekken hebben ze het over schoolreisjes, Sinterklaas en Nijntje. "Ze zijn duidelijk in een Nederlandse mal gegoten en voelden zich daardoor niet op hun plek in Marokko."

Sinds enige tijd is er in de politiek weer veel aandacht voor vrouwen die zonder paspoort door hun echtgenoot zijn gedumpt in hun land van herkomst. Staatssecretaris Nebahat Albayrak (Justitie) geeft hen sneller het recht op een zelfstandige verblijfsvergunning, zodat ze makkelijker terug kunnen naar Nederland.

Dat ook kinderen de dupe zijn, is een onderbelicht probleem. Hoeveel het er precies zijn, weet niemand. Zo nu en dan duiken berichten op dat allochtone leerlingen na de vakantie niet meer op school komen opdagen. Recent meldden leerplichtambtenaren in Amsterdam dat enkele tientallen Egyptische jongens 'zoek' waren.

Soms worden kinderen teruggestuurd omdat ze hier op het verkeerde pad raken, of omdat ouders ze een strengere, islamitische opvoeding willen geven. Anderen worden samen met hun moeder in Marokko of Turkije achtergelaten omdat de vader van hen af wil. Een groeiende groep, zegt PvdA-Kamerlid Khadija Arib, bestaat uit meisjes die in het land van herkomst worden uitgehuwelijkt. "Voor hen is op dit moment niks geregeld ", zegt zij.

De Stichting Steunpunt Remigranten vermoedt dat zo tientallen, mogelijk meer dan honderd kinderen per jaar tegen hun zin remigreren. Alleen al in Marokko worden jaarlijks ongeveer tachtig vrouwen achtergelaten, soms met kinderen. "Het is een vergeten groep", zegt Joke Verkuijlen van het steunpunt. "Dat komt ook omdat er moeilijk grip op te krijgen is. Veel kinderen verdwijnen gewoon helemaal uit beeld, anderen zoeken pas jaren later hulp. Een enkeling probeert op eigen houtje terug te komen naar Nederland."

Staatssecretaris Albayrak doet te weinig om de problematiek aan te pakken, vindt een deel van de Kamer en ook Verkuijlen. Het steunpunt vindt dat er opvang moeten komen voor kinderen die legaal in Nederland zouden mogen verblijven, maar tegen hun zin in het buitenland wonen.

De juridische positie van de kinderen verschilt van geval tot geval, zegt advocate Ellie van den Brom, die zich al twintig jaar inspant voor het lot van gedumpte vrouwen en kinderen. Formeel heeft iemand recht op een verblijfsvergunning als hij minstens tien jaar in Nederland heeft gewoond. Tot nog toe maken gedumpte kinderen slechts mondjesmaat gebruik van deze terugkeermogelijkheid.

De afgelopen vijf jaar zijn nog geen honderd 'verzoeken tot wedertoelating' gehonoreerd, blijkt uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Gezinnen kunnen verscheurd raken, zeggen de deskundigen. Bij sommigen wil de breuk niet helen. Ieder jaar als haar ouders naar Marokko overkomen voor vakantie, zegt Samira tegen haar vader: "Waarom heb je me niet mee teruggenomen naar Nederland?" Ze woont nu in Rabat, vertelt antropologe Bartels, is volwassen, gelukkig getrouwd, heeft een kind. "Maar toch zit haar hoofd nog hier."

De naam van Samira is gefingeerd, aldus Bndestem.nl.
© MAROKKO.NL 2008
marokko cultureel antropologe edien bartels
Log in met je MNL-ID
| wachtwoord vergeten?

Populaire tags
bouknadel
treinongeval
comoren
trein
afrika cup 2019
hulp
doden
sahara
verdwijning
migranten
atlasleeuwen
wk 2018
casablanca
tanger
frmf
hervé renard
mohammed vi
ajax
marrakech
eredivisie
rabat
spanje
hakim ziyech
amsterdam