Stop met die `leuke' campagnes

algemeen
0
8 nov '02
Goedbedoelde campagnes, zoals nu voor Marokkanen om `leuk' te worden gevonden, werken al snel averechts. En termen als `de Marokkaanse gemeenschap' kunnen beter niet meer worden gebruikt. Want ze veronderstellen een eenheid die er niet is. Bij de presentatie van de campagne `Hoe leuk zijn Marokkanen?' viel het weer op. Ook na de dood van René Steegmans in Venlo. Om de haverklap staan de woorden in de krant. `De Marokkaanse gemeenschap'. Of `de Turkse gemeenschap'. Het lijkt een bruikbare term: een bevolkingsdeel wordt onmiddellijk zichtbaar. De vrolijke campagne `Hoe leuk zijn Marokkanen?' is opgezet om de onmiskenbaar slechte beeldvorming te veranderen. Dus wordt een reclamebureau ingehuurd om niet-Marokkaanse Nederlanders tot andere gedachten te brengen. Ook de burgemeester van Venlo haalde `de Marokkaanse gemeenschap' erbij. Daarmee suggereerde hij dat de hoofdverdachte, Khalid L., deel uitmaakt van een hechte groep mensen die elkaar kennen en hetzelfde denken. Die indruk werd nog versterkt doordat geschokte Marokkaanse organisaties een brief produceerden, waarin de ouders van L. spijt betuigden over eerdere uitlatingen. Zó spelen alle betrokkenen hun voorspelbare rol. Een publiciteitscampagne die groepsgewijs meningen wil veranderen. De overheid die graag met groepen zaken doet; lekker overzichtelijk. En migrantenorganisaties (moskeebesturen, welzijnsclubs) die deels uit eigenbelang (macht over gelovigen, recht op subsidie) proberen hun schaapjes bij elkaar te houden. Merkwaardig, dat dit groepsdenken nog steeds bloeit. Is het de hang naar de vertrouwde verzuiling? Logisch misschien, want de Nederlandse verzuiling heeft veel goeds opgeleverd, tot de zuilen in de jaren 60 afbrokkelden. Migranten, zo luidt de redenering, hebben recht op dezelfde ontwikkeling. Alleen zó kunnen ze soepel integreren. Een misvatting. De verzuiling van katholieken, socialisten en gereformeerden had vanaf het einde van de 19de eeuw één duidelijk doel: de emancipatie van de eigen groep. De achterstand tot de gezeten, liberale burgerij moest worden ingelopen. De domheid moest worden bestreden, of zoals we nu zouden zeggen: de achterlijkheid van de eigen cultuur. Dus kwamen er scholen, vakbonden, talloze verenigingen, politieke partijen. Socialisten werden aan het lezen gezet: de Arbeiderspers werd opgericht. Politiek geïnteresseerde jonge gereformeerden leerden debatteren. Eigen kranten, omroepverenigingen en universiteiten verruimden de horizon. Alle activiteiten hadden tot doel een plaatsje te veroveren in de grote Nederlandse samenleving, tot in alle uithoeken toe. Een campagne 'Hoe leuk zijn katholieken?', gericht op niet-katholieken, zou onbestaanbaar zijn geweest. Leuk? Kom nou, aangepoot moest er worden. De migranten van nu kunnen aan de dadendrang van de oude katholieken, socialisten en gereformeerden nog een puntje zuigen. Want van een massale `verheffing' van het allochtone bevolkingsdeel is na 40 jaar migratie nog te weinig te merken. Voormannen en -vrouwen komen bijna altijd alleen in het nieuws als er brokken moeten worden gelijmd. Misschien zijn het slechts de oudere migranten, die de aansluiting bij de Nederlandse maatschappij hebben gemist. Mensen als de ouders van Khalid L. in Venlo: keurig gekapt en strak in het pak, maar met hun hart en hun verstand nog steeds in hun geboorteland. Dan zou - zoals altijd en overal - de hoop op jongeren gevestigd moeten zijn. Inderdaad, die studeren volop, maar hier doet zich een volgend probleem voor. Begaafde allochtone jongeren vallen massaal voor technische, economische en andere a-politieke studies. Een verklaring, volgens kenners: migrantenjongeren worden heen en weer geslingerd tussen culturele en religieuze opvattingen hier en in hun land van herkomst. Ze kiezen dan maar voor een `veilig' bestaan, op afstand van die lastige Nederlandse samenleving met haar ingewikkelde verhoudingen. Als dat zo is, wordt de emancipatie van migranten een zaak van wel erg lange adem. Waarom zijn, als integratie het doel is, belangenorganisaties niet veeleisender ten opzichte van de eigen achterban? Als ze het verzuilingsmodel blijven volgen, moet de ambitie wel van binnenuit komen. Een imagocampagne? Graag, maar dan gericht op de eigen groep. Dan zal ook blijken dat een doel als `leuk' gevonden willen worden veel te pover is. Maar misschien is de verzuiling wel voltooid verleden tijd. In dat geval moeten migrantenclubs voortaan weigeren zich te laten aanspreken op het gedrag, ook op misstappen, van enkelingen. Door dat toe te laten, wordt namelijk het foute beeld van collectieve schuld bevestigd. Ook burgemeesters moeten niet langer van een allochtone `gemeenschap' spreken. De overheid heeft simpelweg met individuele burgers te maken, in alle variëteiten. En goedbedoelde fotoboekjes over `leuke Marokkanen' kunnen dan helemaal achterwege blijven. Jan Goossensen is publicist, gespecialiseerd in cultuurhistorische onderwerpen.
© MAROKKO.NL 2002

Populaire tags
verenigde staten
mocromaffia
nabil b
saoedi-arabië
jemen
advocaat
ridouan taghi
donald trump
chan2020
derk wiersum
atlasleeuwen
casablanca
frmf
marrakech
politie
tanger
ajax
iran
spanje
moord
daesh
rabat
dgsn
caf
mohammed vi